มาตรฐานปลากัดไทย 5 สายพันธุ์ตามเกณฑ์ IBC (International Betta Congress)
ข้อมูลนี้สรุปจากมาตรฐาน IBC สำหรับ กลุ่มปลากัดป่า (Wild Bettas - Splendens Complex) ซึ่งเป็นสายพันธุ์พื้นเมืองของไทยและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล
1. ปลากัดภาคกลาง / ปลากัดป่า (Betta splendens)
ฉายา: Siamese Fighting Fish (ต้นกำเนิดของปลากัดหม้อ/ปลากัดสวยงามทั่วโลก)
ปลากัดภาคกลาง ปลากัดป่า (Betta splendens)
รูปร่าง: ทรงกระบอก หัวมน
สีลำตัว: น้ำตาลเข้มถึงดำ
เกล็ด: มีจุดสีเขียวหรือน้ำเงินกระจายอยู่บนตัว (Iridescence)
ครีบ:
หาง (Caudal): กลม (Round) หรือรูปใบโพธิ์ (Spade) สีแดงมีลายเส้นสีเขียว/ฟ้า
ก้น (Anal): ปลายครีบสีแดงเข้ม มีขอบดำ
หู (Pelvic): สีแดง ปลายขาว
2. ปลากัดอีสาน (Betta smaragdina)
ฉายา: Emerald Betta (ปลากัดมรกต / ปลากัดเขียว)
ปลากัดอีสาน Betta smaragdina
รูปร่าง: ทรงกระบอก ลำตัวยาวกว่า splendens เล็กน้อย
จุดเด่น: มีเกล็ดสีเขียวมรกตแวววาวปกคลุมหนาแน่นทั่วลำตัว (Full Mask) ดูเหมือนงูเขียว
ลวดลาย:
ครีบหลัง/หาง: มีลวดลาย "ตาข่าย" หรือ "ใยแมงมุม" (Webbing pattern) ชัดเจน
สี: โทนเขียวมรกต ตัดกับพื้นครีบสีแดง/น้ำตาล
3. ปลากัดภาคใต้ (Betta imbellis)
ฉายา: Crescent Betta (ปลากัดลูกทุ่ง)
ปลากัดภาคใต้ (Betta imbellis)
นิสัย: ก้าวร้าวน้อยที่สุดในกลุ่ม (Peaceful Betta)
รูปร่าง: ทรงกระบอก หัวมน
สีลำตัว: ดำ/น้ำตาลเข้ม
จุดเด่น:
แก้ม: มีขีดสีเขียว/ฟ้า 2 ขีด (Cheek bars) ชัดเจนที่แผ่นปิดเหงือก
หาง: ปลายหางมีแถบสีส้ม/แดงรูปพระจันทร์เสี้ยว (Crescent) ที่ขอบหางชัดเจน (ต่างจากชนิดอื่นที่จะแดงทั้งครีบ)
4. ปลากัดมหาชัย (Betta mahachaiensis)
ฉายา: Mahachai Betta (แหล่งกำเนิด: สมุทรสาคร, ไทย)
ปลากัดมหาชัย (Betta mahachaiensis)
สถานะ: เป็นปลากัดชนิดใหม่ล่าสุดที่ได้รับการรับรอง แยกตัวออกมาจาก splendens
จุดเด่น:
ลำตัว: ดำสนิทเกล็ดสีเขียวเหลือบฟ้า แวววาวมาก
แก้ม: มีขีดสีเขียวแกมฟ้า 2 ขีดชัดเจน (เหมือน imbellis แต่เงากว่า)
หาง: ใบโพธิ์ (Spade tail) ชัดเจน
พิเศษ: พบเฉพาะในแหล่งน้ำกร่อย (Nipa palm swamps) ของไทยเท่านั้น
5. ปลากัดตะวันออก (Betta siamorientalis)
ฉายา: Black Betta (ปลากัดป่าหน้านิล)
แหล่งพบ: แถบตะวันออกของไทย (ฉะเชิงเทรา, สระแก้ว) และกัมพูชา
รูปร่าง: คล้าย imbellis มาก แต่ตัวใหญ่กว่า
จุดเด่น:
หัว/แก้ม: "หน้าดำ" สนิท แผ่นปิดเหงือกมักไม่มีขีดสี หรือมีน้อยมาก
ลำตัว: ดำเข้มที่สุดในกลุ่ม (Black body)
ครีบ: ปลายครีบก้น (Anal fin) มักจะยาวแหลมออกมา (Long tip)
แหล่งอ้างอิง: International Betta Congress (IBC) - Species Maintenance Program (SMP)
| 
