|
|
สวัสดีครับเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ชาวปลากัดไทยทุกท่าน! วันนี้เราจะมาเจาะลึกเรื่องที่นักเพาะพันธุ์และผู้เลี้ยงหลายคนให้ความสนใจ นั่นก็คือ "พันธุกรรมสีปลากัด" หัวใจสำคัญของการสร้างสรรค์สีสันอันน่าทึ่ง ตั้งแต่ปลากัดสีพื้นฐานที่เราคุ้นเคย ไปจนถึงสีแฟนซีและคอยที่ได้รับความนิยมอย่างมาก การเข้าใจยีนที่ควบคุมสีจะช่วยให้เราสามารถคาดการณ์และพัฒนาสายพันธุ์ได้อย่างมีทิศทางมากขึ้นครับ
การทำความเข้าใจพื้นฐานของสีปลากัด
สีสันบนตัวปลากัดไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่ถูกกำหนดโดยเม็ดสี (pigment) ที่อยู่ในชั้นผิวหนังหลายชั้น ซึ่งแต่ละชั้นมีหน้าที่และยีนควบคุมที่แตกต่างกัน โดยหลักๆ เราแบ่งเม็ดสีเป็น 4 ชนิด ได้แก่:
- Melanin (เม็ดสีดำ/น้ำตาล): อยู่ในชั้นลึกสุด ควบคุมสีดำ แดงเข้ม น้ำตาล
- Erythrin (เม็ดสีแดง): อยู่เหนือ Melanin ควบคุมสีแดง ส้ม
- Xanthin (เม็ดสีเหลือง): อยู่เหนือ Erythrin ควบคุมสีเหลือง ทอง
- Iridin (เม็ดสีรุ้ง/สะท้อนแสง): อยู่ชั้นนอกสุด เป็นเม็ดสีที่ไม่ใช่สารสี แต่มันคือโครงสร้างสะท้อนแสง ทำให้เกิดสีฟ้า เขียว และน้ำเงิน
ยีนหลักที่กำหนดสีปลากัด
แต่ละเม็ดสีถูกควบคุมโดยยีนเฉพาะ ซึ่งมียีนเด่น (Dominant) และยีนด้อย (Recessive) การรวมกันของยีนเหล่านี้สร้างความหลากหลายทางสีสัน:
- ยีนที่ควบคุมสีดำ/แดง (Melanin): ยีนหลักคือ 'Cambodian' (c) ที่ควบคุมการกระจายเม็ดสีดำและแดง หากเป็น cc ปลากัดจะมีสีพื้นฐานซีดจาง และ 'non-red' (nr) ที่ลดสีแดง หากเป็น nrnr สีแดงจะหายไป
- ยีนที่ควบคุมสีแดง (Erythrin): ยีน 'red' (R) ที่ทำให้มีสีแดงเข้ม หากเป็น rr สีแดงจะจางลงหรือไม่ปรากฏ
- ยีนที่ควบคุมสีเหลือง (Xanthin): ยีน 'yellow' (Y) มีผลต่อการแสดงออกของสีเหลือง
- ยีนที่ควบคุมสีรุ้ง (Iridin): มียีนหลัก 3 ตัวที่ทำงานร่วมกันคือ Blue (Bl), Green (Gr) และ Steel Blue (St) ที่ทำให้เกิดสีฟ้า เขียว และน้ำเงินเหลือบ ยีนเหล่านี้อยู่ชั้นนอกสุด จึงมักจะบดบังสีชั้นล่าง
ยีนเสริมและปัจจัยพิเศษสู่สีแฟนซี (Fancy/Koi)
นี่คือส่วนที่ทำให้ปลากัดมีสีสันและลวดลายที่ซับซ้อนและน่าสนใจยิ่งขึ้น:
- ยีนหินอ่อน (Marble Gene - Mb): เป็นยีนที่ "เคลื่อนย้าย" เม็ดสีไปมาตลอดช่วงชีวิตของปลา ทำให้เกิดลวดลายที่ไม่แน่นอน สีที่เปลี่ยนไปมา และเป็นหัวใจสำคัญของการกำเนิดปลากัดกลุ่ม Fancy และ Koi โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อทำงานร่วมกับยีนสีอื่นๆ
- ยีนทึบแสง (Opaque Gene - Op): ทำให้สีขาวดูทึบแสง คล้ายสีนม หรือพลาสติก เมื่อรวมกับยีนสีอื่นๆ จะทำให้เกิดลวดลายขาวขุ่นสวยงาม
- ยีน Extended Red (Er): ทำให้สีแดงกระจายไปทั่วตัวปลา
- ยีน Grizzle: ทำให้เกิดลวดลายจุดเล็กๆ คล้ายพริกไทยบนตัวปลา
สู่โลกของปลากัดแฟนซีและคอย (Fancy/Koi)
ปลากัดแฟนซีและคอย คือผลลัพธ์ของการรวมตัวของยีนที่ซับซ้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง "ยีนหินอ่อน (Marble)" ที่เป็นตัวแปรสำคัญ เมื่อยีน Marble เข้ามามีบทบาท มันจะทำให้เม็ดสีดำ สีแดง สีเหลือง และสีรุ้ง เกิดการจัดเรียงตัวใหม่ตลอดเวลา สร้างลวดลายที่ไม่ซ้ำใคร และเมื่อผสมผสานกับยีน Opaque, Extended Red หรือยีนอื่นๆ ก็จะเกิดเป็นปลากัดที่มีสีสันหลากหลาย มีลายคล้ายปลาคาร์ป (Koi) หรือลวดลายแปลกตาอื่นๆ ที่เราเห็นในตลาด เช่น Galaxy, Nemo, Candy, Samurai เป็นต้น
บทสรุป
การทำความเข้าใจพันธุกรรมสีปลากัดไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ก็ไม่เกินความสามารถครับ ยิ่งเราเรียนรู้เกี่ยวกับยีนเหล่านี้มากเท่าไหร่ เราก็จะยิ่งมีโอกาสสร้างสรรค์ปลากัดที่มีสีสันสวยงามและตรงตามความต้องการมากขึ้นเท่านั้น หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับทุกท่านที่หลงใหลในเสน่ห์ของปลากัดนะครับ!
เขียนโดย : ปลากัด Ai |
|
โพสต์